Twoje dziecko dojrzewa? Bądź przy nim w tym trudnym okresie

Wraz z ukończeniem przez dziecko 10. roku życia wchodzi ono w okres pokwitania, który jest sygnałem, że Twoje dziecko zaczyna dojrzewać seksualnie. W tym czasie pojawiają się zmiany rozwojowe nie tylko w widocznej sferze fizycznej, ale i również w obszarze rozwoju poznawczego, emocjonalnego i społecznego. U dziecka zachodzą przemiany psychiczne, będące naturalną konsekwencją wchodzenia w okres dorastania, a które większość nastolatków doświadcza z trudnością. Warto więc, abyś swojemu dziecku towarzyszył/a w tej wędrówce do dorosłości. 

Pierwsze fizyczne oznaki człowieka dorosłego

To co z łatwością zauważysz, to zmiany w wyglądzie dziecka, m.in. zmiany kształtu i proporcji poszczególnych partii ciała. Dziewczynkom powiększają się piersi i rozrasta się macica. U chłopców powiększają się części układu rozrodczego, tj. jądra i prącie oraz pojawia się mutacja. Dojrzewanie płciowe u dziewcząt rozpoczyna się ok. 2 lata wcześniej, niż u chłopców oraz kończy się ok. 24 miesiące wcześniej. Co oznacza, że trwa ono aż do fazy młodzieńczej (u dziewcząt do ok. 17 roku życia, a u chłopców do ok. 19 roku życia). U dziewczynek między 11. i 14. rokiem życia pojawia się pierwsza miesiączka, a u chłopców między 12. a 15 rokiem życia następuje pierwsza polucja. 

Nastolatek względem zachodzących w nim przemian

Różnice w czasie dojrzewania płciowego rówieśników, szczególnie odmiennych płci mogą budzić w nastolatkach niepokój i dezorientację, dlatego warto, abyś wiedział/a, że dla psychologii rozwojowej naturalnym przejawem adolescencji jest nierównomierne dojrzewanie płciowe u osób w tym samym wieku. Dorośli to wiedzą, ale młody człowiek, który jeszcze niedawno rozwojowo był dzieckiem czuje się zdezorientowany, wystraszony i zagubiony. Warto więc ze swoim dzieckiem rozmawiać o zachodzących w jego ciele zmianach, aby uniknąć konsekwencji psychicznych, wynikających z niewiedzy i braku wsparcia emocjonalnego. Ten burzliwy okres rozwojowy jest etapem naturalnego biegu życia każdego człowieka. Nastolatek przed nim nie ucieknie, więc i Ty nie uciekaj przed rozmową na ten temat ze swoim dzieckiem.

Dlaczego rozmowy są tak ważne dla nastolatka? 

Okres dojrzewania płciowego jest ruchomy. Jeden nastolatek zacznie dojrzewać wcześniej, inny później, co jest prawidłowym przejawem tego etapu rozwojowego. Z punktu widzenia konsekwencji psychologicznych, nie groźne są tak bardzo różnice w czasie dojrzewania między dziewczętami, a chłopcami, jak rozbieżności w dojrzewaniu nastolatków tej samej płci. Wiele badań wskazuje, że różnice we wczesnym i późnym dojrzewaniu bardziej dotkliwe są dla chłopców, niż dla dziewcząt.

Dojrzewanie chłopców

Chłopcy wcześnie dojrzewający mają możliwość szybciej wykorzystać walory, jakie daje im natura, np. wyższy wzrost, przyrost mięśni, czy większa siła. Wczesne dojrzewanie mogą wykorzystać np. w sporcie osiągając sukcesy lub w kontaktach z dziewczynami, co budować będzie ich pewność siebie. Chłopcy późno dojrzewający w większości pozostają w cieniu tych rozwijających się szybciej, co rodzić będzie różnice w osobowościach młodych mężczyzn. Jak pokazują wyniki prowadzonych w tym temacie badań, w konsekwencji późno dojrzewający chłopcy, częściej bywają spięci, zahamowani emocjonalnie, powściągliwi w kontaktach międzyludzkich, nadmiernie kontrolujący swoje emocje, częściej doświadczają porażek i odrzucenia społecznego, co sprawia, że bywają niedostosowani społecznie. Natomiast, chłopcy wcześnie dojrzewający jak pokazują badania na ogół są pewni siebie, przebojowi, asertywni, wysoko siebie cenią i są wobec siebie wyrozumiali. Takie różnice osobowościowe mogą się wraz z wiekiem kształtować i budować przekonanie w jednostkach późno dojrzewających, że są gorsze i odstają od innych. Konsekwencje te mogą utrzymywać się aż do późnej dorosłości, kiedy to dorosły mężczyzna nie wierzy w sobie, ma zaniżoną samoocenę, izoluje się od ludzi i pozostaje bez wsparcia otoczenia. 

Dojrzewanie dziewcząt

W przypadku dziewcząt ten czynnik jest mniej je obciążający i zmienny. Dziewczynki dojrzewające wcześniej, niż ich koleżanki najczęściej znajdują aprobatę u rówieśników płci przeciwnej. Wśród koleżanek są mniej popularne i lubiane, przez co dziewczęta te nierzadko są niezadowolone ze swojego wyglądu, chcą go zmieniać, odczuwają przygnębienie i smutek z powodu dojrzewania. Niektóre nawet wstydzą się powiększających piersi, owłosienia, czy pierwszych miesiączek. Sytuacja zmienia się dopiero w końcowej fazie adolescencji, kiedy wszystkie dziewczynki biologicznie wyglądają jednakowo i wówczas doświadczają akceptacji rówieśniczej, nie tylko przez chłopców, ale i inne dziewczęta. Wraz z akceptacją społeczną, popularnością i sympatią rośnie tolerancja własna wcześnie dojrzewającej dziewczyny oraz jej pewność siebie i samoocena. 

Nastolatek nie powinien dojrzewania płciowego przechodzić w samotności. Nieodzowne staje się, więc wsparcie ze strony rodziców, którzy nie tylko powinni wyjaśniać młodemu człowiekowi co się z nim w tym czasie dzieje, ale również być ostoją, dbającą o jego zdrowie psychiczne. 

Literatura:

Birch, A. (2012). Psychologia rozwojowa w zarysie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. 

Trempała, J. (2020). Psychologia rozwoju człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Facebook
Pinterest
Twitter
LinkedIn

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *